το χρονικό μιας διαχρονικής αγάπης
Το 1ο Πανόραμα πραγματοποιήθηκε το 2012 με πρωτοβουλία 2 φοιτητών του Tμήματος που εμπνεύστηκαν από διάφορα παρόμοια φοιτητικά φεστιβάλ πανεπιστημίων του εξωτερικού. Ο στόχος τότε ―όπως και τώρα― ήταν η εξωστρέφεια της δουλειάς που γίνεται στο Τμήμα και η παρακολούθηση των φοιτητικών ταινιών από ένα ευρύτερο κοινό. Η πρώτη προβολή του Πανοράματος έγινε στις 19 Μαρτίου του 2012 στο κτήριο του Ολύμπιον (στην αίθουσα Παύλος Ζάννας) και προβλήθηκαν συνολικά 14 ταινίες φοιτητών του Τμήματος. Μετά από τρεις μήνες το Πανόραμα κατέβηκε στην Αθήνα, στο θερινό κινηματογράφο «ΛΑΪΣ» της Ταινιοθήκης της Ελλάδος.
Το έτος 2013 το Πανόραμα μεγάλωσε και πραγματοποιήθηκε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Το 2ο Πανόραμα έκανε πρεμιέρα στην Αθήνα (στην κεντρική αίθουσα της Ταινιοθήκης της Ελλάδος) και συνέχισε τις προβολές του στο Ολύμπιον (στην αίθουσα Παύλος Ζάννας). Προβλήθηκαν συνολικά 18 φοιτητικές ταινίες. Επίσης, ταξίδεψε και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, όπως η Λαμία και η Κάλυμνος! Παρόλη την επιτυχία του, το Πανόραμα εξέλειψε για μερικά χρόνια και σχεδόν ξεχάστηκε.
Όμως, το σωτήριον έτος 2019 όμως επανήλθε δυναμικά, χάρη στο ανανεωμένο ενδιαφέρον από μια ομάδα φοιτητ(ρι)ών. Πραγματοποιήθηκαν προβολές 22 φοιτητικών ταινιών του Τμήματος μας, μετά από 6 χρόνια, στη κεντρική αίθουσα του Ολύμπιον στη Θεσσαλονίκη και στις αίθουσες της Ταινιοθήκης στην Αθήνα. Οι στόχοι του επανεξετάστηκαν και αναβίωσαν. Στους προηγούμενους προστέθηκαν η εδραίωσή του Πανοράματος ως παράδοση της Σχολής και η επικοινωνία με το κοινό.
Το 2020 βρήκε την ομάδα του 4ου Πανοράματος αντιμέτωπη με μια πρωτόγνωρη συνθήκη, αυτήν της παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης με την εξάπλωση της Covid-19. Η ομάδα ανασυντάχθηκε εν μέσω της διοργάνωσης, και προσαρμόστηκε άμεσα στις νέες συνθήκες. Το Πανόραμα απέκτησε ενεργή παρουσία στα σόσιαλ μίντια (Facebook και Instagram) και δημιούργησε για πρώτη φορά κανάλι στο YouTube, όπου πρόβαλε τις 12 φοιτητικές του ταινίες. Το 4ο Πανόραμα πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά, αγγίζοντας έτσι ένα ευρύτερο πανελλαδικό κοινό.
Το 5ο Πανόραμα Ταινιών, η διοργάνωση διευρύνθηκε κι άλλο με τρεις μέρες υβριδικών προβολών.
Η πρώτη μέρα του Γενικού Τμήματος πραγματοποιήθηκε υβριδικά, με μια δια ζώσης προβολή 12 φοιτητικών ταινιών μέσα στο campus του Αριστοτελείου (στο αίθριο της Πολυτεχνικής Σχολής) σε συνεργασία με την κινηματογραφική ομάδα της αρχιτεκτονικής ονόματι 11καρέ (ακολούθησε πάρτι οικονομικής ενίσχυσης), ενώ παράλληλα οι ταινίες αναρτήθηκαν και στο YouTube.
Τη δεύτερη μέρα προβλήθηκαν οι ταινίες που δημιουργήθηκαν στο νεοσύστατο Παράλληλο Τμήμα, μέσα από το οποίο με ένα πανελλαδικό κάλεσμα σε νέα κινηματογραφιστά, είχαν φτιαχτεί συνολικά 42 ταινίες μικρού μήκους, με διαδικτυακή διανομή στο YouTube και έπειτα σε εγχώρια συνδρομητική πλατφόρμα (Cinobo) για τρεις μήνες.
Την τρίτη και τελευταία μέρα προβλήθηκαν, επίσης διαδικτυακά, 2 ταινίες αποφοίτων της Σχολής.
Τέλος, σε συνεργασία με απόφοιτα δημιουργήθηκε ένα podcast αποτελούμενο από τρεις σεζόν με τίτλο «Γουίλ φιξ ιτ ιν Ποστ», το οποίο περιλαμβάνει συζητήσεις αποφοίτων και άλλων δημιουργών, σε Spotify & YouTube.
Στην 6η διοργάνωσή του, το Πανόραμα επέστρεψε ολοκληρωτικά στις αίθουσες (του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και της Ταινιοθήκης της Ελλάδος στην Αθήνα). Στην Θεσσαλονίκη, εκτός από τις προβολές στο λιμάνι (στην Αποθήκη 1), πραγματοποιήθηκαν και προβολές στα πανεπιστήμια, πάλι στο αίθριο της Πολυτεχνικής με τη βοήθεια της 11καρέ (με μπαρ οικονομικής ενίσχυσης και τις δύο μέρες και με μπαζάρ την πρώτη μέρα), αυτήν την φορά ως δράση ενάντια στην καταστολή και στην επιβολή της πανεπιστημιακής αστυνομίας.
Στις προβολές στο λιμάνι, και τις δύο μέρες πραγματοποιήθηκε το πρωί κι από ένα μάστερ κλας. Το πρώτο ήταν με τον Γιώργο Μακρή, καλλιτεχνικό διευθυντή του ιδιαίτερου φεστιβάλ-εργαστηρίου Zagoriwood!!! Τη δεύτερη μέρα μας μίλησαν για τη δουλειά τους ο Άρης Καπλανίδης και ο Ηλίας Ρουμελιώτης, οι κινηματογραφιστές της μικρού μήκους ανιμέισιον «Από το μπαλκόνι». Και στα δύο μάστερ κλας επικεντρωθήκαμε στον DIY (Do It Yourself) τρόπο κινηματογράφισης και σε ευρηματικούς τρόπους με τους οποίους μπορούμε να φτιάξουμε ταινίες χωρίς χρήματα.
Επίσης, στο διήμερο στο λιμάνι έκανε για πρώτη φορά την εμφάνισή της σε πειραματικό στάδιο η ορχήστρα του Τμήματος, η οποία ενορχήστρωσε μουσική για δυο βωβές ταινίες. Τέλος, πραγματοποιήθηκε και ένα foley performance, στο οποίο συμμετείχαν φοιτητές και φοιτήτριες που ακολουθούν την κατεύθυνση του Ήχου.
Μεταξύ των δράσεων, συνεργαστήκαμε με τρεις σχολές κινηματογράφου από το εξωτερικό (Lodz, TAI & ECAM), από όπου φοιτητά έστειλαν τις ταινίες τους, 10 στο σύνολο, οι οποίες προβλήθηκαν μαζί με τις 15 ταινίες των φοιτητ(ρι)ών του ΑΠΘ στις αίθουσες τον Μάιο και τον Ιούλιο. Έπειτα, οι ταινίες του Τμήματος πήραν τους καλοκαιρινούς μήνες διανομή στο Cinobo, ξεκινώντας έτσι την επικοινωνία του Τμήματος με την πλατφόρμα.
Επιπλέον, έγινε ακόμα ένα κάλεσμα για οπτικοακουστικό υλικό διάρκειας ενός λεπτού, και διεξήχθη μία έκθεση σε συνεργασία με το Κοιν. Σεπ. Επόμενη Στάση. Η θεματική της έκθεσης ήταν «Ιστορίες Καθημερινού Σουρεαλισμού» και τα έργα εκτίθονταν μέσα στην Στοά Νέας Αγοράς, επί της οδού Ερμή.
Την 7η χρονιά δραστηριότητας, η διοργάνωση αναβίωσε και εξέλιξε έναν παλιό θεσμό της σχολής, τις Κινηματογραφικές Νυχτερίδες: μια δράση με αυτόνομη ομάδα που συνεχώς εξελίσσεται μέσα από διάφορες εκδηλώσεις στο αγαπημένο καπνομάγαζο της Σταυρούπολης. Οι Νυχτερίδες συμμετείχαν επίσης στην 8η διοργάνωση του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Λεσχών ΑΠΘ-ΠΑΜΑΚ. το οποίο επανήλθε δυναμικά μετά από 4 χρόνια αποχής (λόγω της υγειονομικής κρίσης) με την θεματική Αστικές Ρωγμές.
Το Γενικό μας τμήμα όπως πάντα έδωσε δυνατά το παρόν, αυτή την φορά μετονομασμένο με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο «Καπνομάγαζο», νοηματοδοτώντας από πού ξεκίνησαν όλες αυτές οι ταινίες.
Ακόμη, επέστρεψε στην κεντρική αίθουσα του Ολύμπιον, προβάλλοντας 18 ταινίες μικρού μήκους της σχολής και άλλες από χώρες του εξωτερικού, οι οποίες αναδείχθηκαν στο πλαίσιο διαγωνισμού του φορέα της CILECT.
Στο 8ο κατά σειρά Πανόραμα, το Γενικό Τμήμα «Καπνομάγαζο» διευρύνθηκε ακόμη περισσότερο. Προβλήθηκαν συνολικά43 ταινίες μικρού μήκους, αριθμό ρεκόρ για τη διοργάνωση, και η εκδήλωση από διήμερο μετατράπηκε σε τριήμερο στη Θεσσαλονίκη. Λόγω αυτού του τεράστιου αριθμού ταινιών, το Πανόραμα δεν πρόβαλε φέτος ταινίες από άλλα μέρη της υφηλίου, όμως αυτό δε σημαίνει ότι σταμάτησε για πάντα η διεθνοποίηση του. Οι προβολές στο Ολύμπιον διεξήχθησαν με μεγάλη επιτυχία, με αποκορύφωμα την επανεμφάνιση της Ορχήστρας–Χορωδίας του Τμήματος, η οποία έκανε επίσημα πλέον το ντεμπούτο της ντύνοντας μουσικά δύο ταινίες μικρού μήκους. Στην Θεσσαλονίκη διοργανώθηκαν επίσης δύο πάρτι οικονομικής ενίσχυσης, ένα δυόμιση μήνες πριν την βασική μας εκδήλωση και ένα κατά την διάρκεια της εκδήλωσης. Πέρα από τις προβολές στη Θεσσαλονίκη επανήλθαν και οι προβολές στην Αθήνα, αυτήν την φορά στο σινεφίλ κινηματογράφο Studio New Art Star Cinema στην Πλατεία Αμερικής.
Τέλος, οι Νυχτερίδες άνοιξαν τα φτερά τους και ανεξαρτητοποιήθηκαν, κάνοντας πλέον μόνες τους καινούργια και αυτόνομα πράγματα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι έχασαν την μεταξύ τους επικοινωνία, μιας και συνεργάστηκαν μαζί για την δράση-αφιέρωμα «20 Χρόνια Τμήμα Κινηματογράφου ΑΠΘ» που έλαβε χώρα στο 47ο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας. Την ίδια χρονιά στις προβολές των Νυχτερίδων άνοιξε το αρχείο του Πανοράματος, το οποίο έχει φυλαγμένες πάνω από 120 ταινίες του τμήματος (και όχι μόνο) και σε κάθε μηνιαία προβολή της ομάδας προβλήθηκε κι από μια παλιά ταινία του Τμήματος. Προς το τέλος της χρονιάς, τα Χριστούγεννα του 2024 ανέβηκαν στο κανάλι του Πανοράματος στο YouTube 25 ταινίες που προβλήθηκαν στο 8ο Πανόραμα. Στις αρχές του 2025, ανέβηκε στα σοσιαλ μίντια η τρίτη σεζόν του podcast με σύνολο τέσσερα επεισόδια.
Τέλος, στο 9ο Πανόραμα προβλήθηκαν 40 ταινίες συμφοιτητ(ρι)ών μας στην ανακαινισμένη αίθουσα του Ολύμπιον. Η Ορχήστρα-Χορωδία του Τμήματος έκανε πρεμιέρα στην εκδήλωση, με τρεις ταινίες αυτήν τη φορά, και μάλιστα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Πανόραμα live πτυχιακή εργασία στη Μουσική. Επίσης, έγιναν δύο πάρτι οικονομικής ενίσχυσης, ένα αφού έκλεισε η φόρμα (στο οποίο περάσαμε γαμάτα) και ένα στη λήξη του 9ου Πανοράματος, την τελευταία μέρα.
